الگوهای اصلی طراحی داخلی (قسمت 1)

15 مرداد،1396

آشنایی با الگوهای اصلی طراحی داخلی و ترکیب الگو ها بر اساس قوانین چیدمان

 برای داشتن یک چیدمان مناسب در فضای داخلی نیازمند الگوسازی می باشیم، در یک فضای داخلی هیچ قسمت یا عنصر واحدی مستقلا به کار نمی رود، به همین دلیل در یک الگوی طراحی، تمامی قسمت های، عناصر از لحاظ تاثیر بصری، کارایی و بعد معنایی با یکدیگر در ارتباط می باشند.

الگوهای طراحی شامل 8 عامل اصلی می باشند:

تناسب

کنتراست

مقیاس

تعادل

هماهنگی

وحدت وکثرت

ریتم

تاکید

بدیهی می باشد که تعدادی از این الگوها با هم شباهت دارند. اما به این معنی نمی باشد که در صورت استفاده از یک الگو موجب نادیده گرفتن سایر الگو ها شود، این قوانین در ترکیب و قرار گرفتن در کنار هم کامل کننده فضای داخلی می باشند.

در این مطلب به بررسی اصل تناسب ، کنتراست و مقیاس می پردازیم

اصل تناسب: تناسب در حقیقت یک مفهوم ریاضی است و عبارت است از رابطه یک قسمت با قسمت دیگر و یا رابطه یک  بخش با کل که این رابطه می تواند کمی و یا کیفی باشد.

به عنوان مثال: در یک چیدمان به سبک روکوکو وجود عناصر مدرن تناسب ندارد (تناسب کیفی)، یک میز با ارتفاع 100سانتی متر در کنار صندلی هایی با ارتفاع 40سانتی متر(تناسب کمی-مقداری) مناسب نیست

تناسب به دلیل ایجاد زیبایی بصری از اهمیت ویژه ای در فضای داخلی برخوردار است.

عکس بالا نمونه تناسب در رنگ می باشد که این تناسب در رنگ پرده، کوسن ها تابلو دیده می شود.

می توان گفت معروف ترین سیستم تناسبی، تناسب طلایی می باشد.که توسط یونانیان قدیم پایه گذاری شده است. این نوع تقسیم از نظر بصری و منطقی نسبت های زیبایی میان اجزاء با هم  با کل به وجود می آورد، که هم در معماری و هم در فرم های بصری از آن بسیار استفاده شده است.

نمونه ی دیگری برای اصل تناسب فضا که در اینجا میان ابعاد مبلما ها و رنگ کل فضا برقرار می باشد

اصل کنتراست

 نقطه مقابل تناسب کنتراست می باشد. به معنای تضاد و کشمش میان متقابل بین عناصرو کیفیت های بصری.کنتراست ارتباط منطقی و در عین حال متضادی را بین اجزاء و عناصر مختلف یک ترکیب یا اثر هنری بیان می کند که نقش مهمی را در انتقال معانی در تمامی بخش های زندگی دارد.

در فضای داخلی کنتراست را می توان از نظر اندازه ، جهت ، حالت ، رنگ ، بافت ، شکل و حجم و ... بوجود آورد.


در این عکس انواع حالات مختلف کنتراست به چشم می خورد از قبیل کنتراست رنگها کنتراست جهت رو سقف و میزها و نیز ابعاد.

از مثالهای ساده که می توان به آن اشاره کرد کنتراست های رنگی می باشند. مثلا :کنتراست دو رنگ نارنجی و آبی و یا کنتراست تیره و روشن بین سفید و مشکی و ...

در عکس بالا کنتراست بین رنگ های روشن و تیره، سیاه و سفید دیده می شود

اصل مقیاس

اصل مقیاس در طراحی با تناسب در ارتباط است، که هر دو با ابعاد نسبی اشیاء سر و کار دارند.اگر تفاوتی بین این دو است( این است که) تناسب با روابط بین قسمتهای یک ترکیب مرتبط است ، در حالیکه مقیاس به طور خاص به اندازه شیء نسبت به یک استاندارد اطلاق می شود.

به طور کلی می توان گفت که ما با دو نوع مقیاس سر و کار داریم:

الف) مقیاس بصری

ب) مقیاس انسانی

 

الف) مقیاس بصری:

عبارت است از بزرگی یک شیء هنگامی که در کنار اشیاء دیگر به نظر می رسد. بنابراین مقیاس یک شیء اغلب قضاوتی است

که ما بر مبنای اندازه های نسبی یا شناخته شده ی عناصر مجاور یا اطراف آن شیء انجام می دهیم . مثلا یک صندلی می تواند

در یک فضا به نسبت صندلی های دیگر ریز مقیاس باشد و در فضایی دیگر نسبت به صندلی های آن فضا درشت مقیاس باشد.

ارتفاع بلند و ستون های مجلل موجب بزرگ مقیاسی در فضا شده است.

ب)مقیاس انسانی:

عبارت است از حس کوچکی یا بزرگی یک فضا یا عنصر داخلی که به انسان دست می دهد. که اگر عناصر و یا فضا حس بزرگی و یا کوچکی به ما بدهد مقیاس انسانی نداشته و اگر عناصر یک فضا از طریق ابعادی نیازهای انسان را برطرف نمایند ، تناسب راحتی را برای ما فراهم کرده و می توانیم بگوییم مقیاس انسانی وجود دارد.

برای به دست آوردن این مقیاس باید از طریق کاربرد یا ارتباط با این عناصر آشنا شد(ارتفاع و ابعاد و اندازه های پله ،پیشخوان، مبل ،صندلی ، انواع میزها و ...)

در این فضا به لحاظ مقیاس انسانی فضایی بسیار کوچک می باشد.

مقیاس انسانی بزرگ چراکه وجود مجسمه ها با ارتفاع های نامتعارف  نیز وجود طاق گنبدی شکل به گونه ای حس بزرگ مقیاسی را القا می کند.

حال اگر بعضی از عناصر دارای مقیاسی منظم و معمول نبودند ، اشکالی نداشته و طراح یا دکوراتور می تواند برای جلب توجه وتاکید و به وجود آوردن یک نقطه ی کانونی در طراحی از آن استفاده کند ، که در واقع بوجود آوردن الگوی کنتراست می باشد.

در مطلب بعد به توضیح اصول دیگر طراحی داخلی می پردازیم.

 

نویسنده: اشکان اسدالهی (فارغ التحصیل رشته طراحي شهري - دارای مدرک دوره تخصصي دكوراسيون داخلي و مدرك بين المللي از لندن)